Umów wizytę
  1. Start
  2. Wiedza
  3. Zioła i rośliny

Buraki ćwikłowe

Zioła i rośliny Opublikowano: 07.01.2013

Buraki to jedno z najcenniejszych polskich warzyw. Zawierają betalainy – barwniki o silnym działaniu przeciwutleniającym – a także betainę, foliany, potas i naturalne azotany, które wspierają krążenie.

Buraki mają wiele cennych właściwości: wzmacniają serce, alkalizują krew, poprawiają krążenie, leczą zatory w układzie naczyniowym, wpływają korzystnie na wątrobę oraz nawilżają jelita. Buraki mają słodki smak i neutralną naturę termiczną, są bogatym źródłem krzemu. Podawane razem z marchwią, stanowią doskonałe pożywienie dla kobiet w okresie menopauzy, gdyż regulują gospodarkę hormonalną.

Buraki ćwikłowe

W ciągu setek lat nie brakowało potraw z buraków ani na pańskich, ani na chłopskich stołach. Być może dzięki temu nasi przodkowie (ci bogaci, oczywiście) nie chorowali masowo na zgagę i wrzody żołądka, choć większość z nich żywiła się zdecydowanie niezdrowo - preferowali potrawy mięsne, tłuste, ciężkostrawne, przytłoczone ciężkimi sosami i… kwasotwórcze. A nasz buraczek - nie dość, że niskokaloryczny, to jeszcze jest warzywem wybitnie zasadotwórczym, zobojętniającym procesy trawienne po spożyciu pokarmów zakwaszających, takich jak mięso, pieczywo, ciasta i słodycze. Dlatego jedzenie buraków zapobiega powstawaniu zgagi i wzdęciom. Kuracje buraczane od wieków wspomagają leczenie dolegliwości wątroby spowodowanych nadużyciem alkoholu. Nie od dziś także barszczem i sokiem buraczanym leczy się kaca.

Warzywo kojarzone z najbardziej od wieków u nas obciążającymi żołądek świętami Bożego Narodzenia i karnawałem.

A to nie jedyna jego zaleta. Korzenie buraków zawierają cukry (głównie złożone), białka, bioflawonoidy, których głównym składnikiem jest betaina, a także specyficzne związki azotowe - antocyjany. Do tego dochodzą witaminy B1, B2 oraz sole mineralne: wapń, potas, żelazo, miedź, cynk, bor, kobalt, lit i molibden.

Lecznictwo ludowe używa buraków w leczeniu niedokrwistości oraz jako środka zwiększającego odporność na choroby infekcyjne. Zaleca także wypijanie tzw. winka buraczkowego pomocnego w chorobie nadciśnieniowej, nadkwasocie oraz przy wielu dolegliwościach żołądka, jelit, wątroby i nerek. Uważa się nawet, że wzmacnia ono system nerwowy i poprawia pamięć. Przy wszelkiego rodzaju przeziębieniach zaleca się również buraczane syropy przeciwkaszlowe. Sok z surowych buraków dzięki naturalnym azotanom może sprzyjać utrzymaniu prawidłowego ciśnienia – ale nie zastępuje leków na nadciśnienie. Ponadto buraki wzmacniają naczynia krwionośne.

KULINARNIE

Przystawka z buraków na słodko

z dodatkiem jabłka i białej rzepy (proporcje: 2💯1). Warzywa obieramy i kroimy na cienkie kawałki. W woku rozgrzewamy olej sezamowy (używamy tylko nierafinowanych, rafinowane nie są właściwie produktem spożywczym), wrzucamy pokrojone warzywka i dusimy je na małym ogniu. Po jakimś czasie podlewamy je odrobiną wody, w której wcześniej rozpuszczamy łyżeczkę naturalnego słodu i dalej dusimy, aż do miękkości.

Danie jest doskonałym dodatkiem do kotletów zbożowych (np. z kaszy jaglanej lub płatków)

Buraki pieczone z orzechami i czosnkiem

4 buraki, 3/4 oczyszczonych orzechów włoskich, 3 ząbki czosnku, 1/4 szklanki octu winnego, 1 łyżka oleju, zielona pietruszka, słodka papryka w proszku, sól do smaku.

Buraki umyć, upiec, obrać ze skórki i bardzo drobno pokroić. Oczyszczone orzechy włoskie i czosnek rozdrobnić, dodać do smaku sól i paprykę, wymieszać, skropić octem winnym. Połączyć z burakami, wymieszać, dodać olej i posypać posiekaną pietruszką.

Buraczki z imbirem po żydowsku

2-4 ugotowane buraki pokrojone w paseczki, łyżka mąki, łyżka masła, 1/2 szklanki wywaru z buraków, łyżka soku cytrynowego, 2 łyżki cukru, 1/4 łyżeczki soli, łyżeczka imbiru w proszku, ewentualnie1/4 łyżeczki zmielonej gorczycy.

Masło stopić, wsypać mąkę i podgrzewać, aż zasmażka nabierze złotego koloru. Mieszając powoli, wlewać wywar z buraków, a następnie, stale mieszając, zagotować. Otrzymany sos wymieszać z sokiem cytrynowym, doprawić cukrem, solą, imbirem i gorczycą. Trzymać na ogniu około minuty.

Buraczki włożyć do rondla, zalać sosem i podgrzewać na małym ogniu 3-5 minut. Podawać na gorąco do cielęciny, królika lub ryby.

Buraczki z jabłkami

80 dag buraków, 20 dag kwaśnych jabłek, łyżka mąki, łyżka masła, cukier, sól.

Buraki ugotować w łupinach, obrać i zetrzeć na tarce o dużych oczkach. Poddusić kilka minut na słabym ogniu i podawać. Zamiast jabłek można również dodać kiszone ogórki.

Buraki zapiekane z jajem

4 buraki, 3 łyżki mąki, 3 łyżki masła, 1/2 szklanki śmietany, 4 jajka.

Ugotować lub upiec buraki ze skórką. Obrać, pokroić w duże plasterki, obtoczyć w mące, smażyć na maśle, zalać soloną śmietaną wymieszaną z surowymi jajkami i zapiec w piecyku.

Zapiekanka z buraków i twarogu

4 buraki, 2 łyżki masła, 1/2 szklanki kaszy manny, 1 i 1/2 szklanki mleka, 4 jajka, 150 g twarogu, 4 łyżki tartej bułki, sól, cukier, śmietana do smaku.

Buraki upiec, obrać, przepuścić przez maszynkę. Ugotować na mleku gęstą, słodką kaszę mannę i połączyć z burakami. Dodać przetarty przez sito twaróg, surowe rozmieszane jajka, cukier i wszystko wymieszać. Foremkę wysmarować masłem, wyłożyć buraczaną masę, tworząc warstwę o grubości 5-7 cm, wyrównać, posypać tartą bułką, polać masłem i zapiec w piecyku. Gotową zapiekankę polać śmietaną.

Buraki z suszonymi śliwkami

3 buraki, 1 szklanka suszonych śliwek, 3 łyżki oliwy z oliwek, 3 łyżki cukru, 1 szklanka wrzątku.

Buraki upiec, obrać, pokroić w pałeczki, polać oliwą. Śliwki umyć, zalać wrzątkiem tak, żeby je woda ledwie przykryła i dodać cukier. Kiedy się staną miękkie, wyjąć je i dodać do buraczanej masy, wymieszać i dodać śliwkowy napar.

DLA ZDROWIA

Kwas buraczany przeciw niedomaganiom wątroby, na barszcz i na… kaca

1 kg buraków opłukać, obrać i pokroić w talarki. Ułożyć je w glinianym naczyniu lub szklanym słoju. Zalać 2,5 l letniej wody, a na wierzch położyć kawałek żytniego chleba. Odstawić w ciepłe miejsce na 5 dni. Przelać do butelek, zamknąć i postawić w ciemnym miejscu. Przy problemach z wątrobą pić po 1/2 szklanki 3 razy dziennie – po głównych posiłkach.

(To również znakomity zakwas do barszczu czerwonego).

Odwar przeciw zaparciom

Umytego buraka gotować w 1 litrze wody na małym ogniu przez 20 minut. Odcedzić. Do letniego dodać łyżeczkę gliceryny i używać do lewatywy.

Płukanka łagodząca ból gardła

Zetrzeć na tarce buraki lub przepuścić przez sokowirówkę, odcisnąć z nich szklankę soku, dodać do niego łyżkę octu winnego lub jabłkowego. Płukać gardło kilka razy dziennie.

Sok z miodem przeciw nadciśnieniu

Wymieszać sok z buraków pół na pół z miodem. Pić 3 razy dziennie po łyżce stołowej.

Okłady na owrzodzenia

Do chorych miejsc przykładać świeżo utartą miazgę z buraków na 30 minut kilka razy dziennie.

Syrop przeciwkaszlowy według Agnieszki Barłogowej

3 duże buraki dokładnie opłukać, obciąć ogonki i korzonki liściowe, ale pozostawić skórkę. Od strony korzenia wyciąć w burakach duże stożkowate otwory, wsypać do nich cukier, a następnie wstawić do piekarnika i piec, aż buraki zmiękną, a w otworach pojawi się syrop. Po ostygnięciu syrop jest gotowy. Rocznym dzieciom można podawać łyżeczkę dziennie, starszym – po łyżeczce kilka razy dziennie. Dorośli piją po łyżce kilka razy dziennie.

Buraczane winko

Kilka buraków zalać przegotowaną letnią wodą, dodać 2-3 ząbki czosnku, kawałek razowego chleba oraz po łyżeczce kminku i cukru. Po tygodniu zlać płyn do butelek, zamknąć i przechowywać w chłodnym miejscu. Pić 1-2 szklanki dziennie.

Przeciw awitaminozie

3 łyżki stołowe świeżo wyciśniętego soku z buraka, 1 łyżeczkę odwaru lub soku z dzikiej róży i sok z połowy cytryny dodać do szklanki kefiru, wymieszać. Pić po szklance 2 razy dziennie.

Burak z pietruszką przeciw anemii

Do szklanki soku z buraków dodać łyżkę soku z 1 cytryny i 2 łyżki soku z korzenia pietruszki. Pić 1 szklankę na czczo, drugą przed snem.

Syrop z tartych buraków

Utrzeć na tarce 3 niewielkie buraki, zmieszać je z ugotowanym wcześniej syropem z cukru i gotować na małym ogniu pod przykryciem przez 20 minut. Odcedzić, odcisnąć, pić jak syrop z buraków pieczonych.

Sok buraczano-winogronowy przeciw nerwicy

Wymieszać po 1/2 szklaki świeżego soku z buraków i soku z winogron, dodać szczyptę mięty pieprzowej. Pić przed snem przez 3 tygodnie.

Sok z buraków i rzodkwi przeciw stanom zapalnym wątroby

Szklankę soku z buraków odstawić w otwartym naczyniu na 2 godziny. Następnie dodać taką samą ilość soku z czarnej rzodkwi. Pić po szklance dziennie.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Każdy problem zdrowotny skonsultuj z lekarzem. Nota prawna.

Wróć do artykułów

Zadzwoń Umów wizytę